Oqova suv tarmoqlarida past sarfli oqimlarning gidravlik barqarorligi va o‘zini-o‘zi tozalash tezligini taminlash muommolari

Mualliflar

  • Tangatarova Gulzira Mirzabekovna Irrigatsiya va suv muommolari instituti doktoranti ##default.groups.name.author##

##semicolon##

oqova suv tarmog'i##common.commaListSeparator## gidravlik rejim##common.commaListSeparator## EPA SWMM##common.commaListSeparator## oqim tezligi##common.commaListSeparator## o'zini-o'zi tozalash##common.commaListSeparator## cho'kma##common.commaListSeparator## modellashtirish, Nukus shahri

Abstrak

Mazkur maqolada zamonaviy shaharlarda suv iste’moli hajmining kamayishi va suv tejovchi texnologiyalarning joriy etilishi sharoitida oqova suv tarmoqlarining gidravlik barqarorligini ta’minlash muammolari tadqiq etilgan. Nukus shahri oqova suv tizimi misolida EPA SWMM (Storm Water Management Model) dasturiy ta'minoti yordamida turli oqim sarfi ssenariylari (100%, 30% va 50% ga kamaygan holatlar) modellashtirildi. Olingan natijalar oqim sarfi qisqarganda quvurlardagi oqim tezligi minimal o‘zini-o‘zi tozalash chegarasidan (vmin<0.7 m/s) tushib ketishi, quvurlarning 58–84% qismida cho‘kma (siltation) hosil bo‘lish xavfi va kritik zonalar mavjudligini ko‘rsatdi. Shuningdek, past tezlik va quvurlarning kam to‘lishi oqibatida yuzaga keladigan anaerob jarayonlar hamda vodorod sulfid (H2S) korroziyasi tahlil qilinib, tarmoqni maqbullashtirish bo‘yicha muhandislik tavsiyalari ishlab chiqildi

##submission.citations##

Meresenkov, A. A., & Sumin, L. V. (2020). Application of Hydraulic Circuit Theory to Complex Urban Drainage Systems. Journal of Hydraulic Engineering, 146(8), 04020055. DOI: https://doi.org/10.1061/(ASCE)HY.1943-7900.0001770

Todini, E. (1988). A more general gradient algorithm for simulation of pipe flow networks. Water Resources Research, 24(6), 873–880. DOI: https://doi.org/10.1029/WR024i006p00873

Baymanov, K. I., Baymanov, R. K., & Kdirbaev, U. R. (2018). Shaharlar va boshqa aholi punktlari kanalizatsiya tizimlarini loyihalash va ekspluatatsiya qilishning uslubiy asoslari. Nukus: "Qaraqalpaqstan" nashriyoti, 180 b. URL: https://ziyouz.com/books/kutubxona/baymanov_shaharlar_kanalizatsiya.pdf

Mahmudov, I. E. (2020). Gidravlika va suv xo'jaligi ob'ektlarini modellashtirishning ilmiy-amaliy asoslari. Toshkent: "Fan va texnologiya" nashriyoti, 210 b. URL: http://misis.uz/resources/books/mahmudov_gidravlika_2020.pdf

Yangiyev, A. A., & Mamatov, S. A. (2021). Gidravlika va gidravlik mashinalar. Toshkent: "O'qituvchi" nashriyoti, 312 b. URL: http://library.tiiame.uz/books/yangiyev_gidravlika_2021.pdf

QMQ 2.04.03-97. Kanalizatsiya. Tashqi tarmoqlar va inshootlar. O'zbekiston Respublikasi Davlat qurilish qo'mitasi. Toshkent, 1997, 84 b. URL: https://mc.uz/document/qmq-2-04-03-97

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-07-26

##submission.howToCite##

Tangatarova Gulzira Mirzabekovna. (2026). Oqova suv tarmoqlarida past sarfli oqimlarning gidravlik barqarorligi va o‘zini-o‘zi tozalash tezligini taminlash muommolari. "Mashinasozlik" Ilmiy-Texnika Jurnali, 1(1), 13-18. https://journal.astiedu.uz/index.php/mashinasozlik/article/view/159

O'xshash maqolalar

##common.pagination##

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.