Suv resurslari cheklangan sharoitda fotoelektrik panellarni tozalash jadvallarining prognoz noaniqliklariga chidamliligini baholash

Mualliflar

  • Abdullayev Abdulvositxon Abdumutalxon o‘g‘li Namangan viloyati Novda School milliy maktabi ##default.groups.name.author##
  • Abdug‘aniyev Azizbek Abdullajon o‘g‘li Namangan davlat universiteti ##default.groups.name.author##

##semicolon##

Fotoelektrik panel, suv tanqisligi, tozalash jadvali, prognoz noaniqligi, changlanish, energiya samaradorligi, optimallashtirish, barqarorlik

Abstrak

Ushbu maqolada suv resurslari cheklangan sharoitda fotoelektrik panellarning sirtini tozalash jarayonlarini rejalashtirishda yuzaga keladigan prognoz noaniqliklarining tizim samaradorligiga ta’siri tadqiq etiladi. Fotoelektrik panellarda chang, mineral zarrachalar va atmosfera ifloslanishlarining to‘planishi quyosh nurlanishining qabul qilinishini pasaytirib, elektr energiyasi ishlab chiqarish unumdorligining kamayishiga olib keladi. Biroq suv tanqisligi mavjud hududlarda panellarni tez-tez yuvish ekologik va iqtisodiy jihatdan maqbul yechim bo‘lmasligi mumkin. Tadqiqotda tozalash chastotasini belgilashda changlanish dinamikasi, yog‘ingarchilik ehtimoli, suv sarfi, energiya yo‘qotishlari hamda meteorologik prognozlardagi noaniqliklar o‘zaro bog‘liq omillar sifatida qaraladi. Tozalash jadvalining turli prognoz xatoliklariga nisbatan chidamliligini baholash orqali suvdan foydalanish samaradorligi va elektr energiyasi ishlab chiqarish barqarorligini birgalikda ta’minlash imkoniyatlari aniqlanadi. Natijalar cheklangan suv sharoitida optimal tozalash strategiyasini shakllantirish, ekspluatatsion xarajatlarni kamaytirish va fotoelektrik tizimlarning umumiy samaradorligini oshirish uchun amaliy ahamiyatga ega.

##submission.citations##

Mani, M., & Pillai, R. (2010). Impact of dust on solar photovoltaic (PV) performance: Research status, challenges and recommendations. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 14(9), 3124–3131. https://doi.org/10.1016/j.rser.2010.07.065

Kimber, A., Mitchell, L., Nogradi, S., & Wenger, H. (2006). The effect of soiling on large grid-connected photovoltaic systems in California and the Southwest region of the United States. 2006 IEEE 4th World Conference on Photovoltaic Energy Conversion, 2391–2395. https://doi.org/10.1109/WCPEC.2006.279690

Kazem, H. A., Chaichan, M. T., Al-Waeli, A. H. A., & Sopian, K. (2020). A review of dust accumulation and cleaning methods for solar photovoltaic systems. Journal of Cleaner Production, 276, 123187. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.123187

Fathi, M., Abderrezek, M., & Grana, P. (2017). Technical and economic assessment of cleaning protocol for photovoltaic power plants: Case of Algerian Sahara sites. Solar Energy, 147, 358–367. https://doi.org/10.1016/j.solener.2017.03.053

Micheli, L., Fernández, E. F., & Almonacid, F. (2021). Photovoltaic cleaning optimization through the analysis of historical time series of environmental parameters. Solar Energy, 227, 645–654. https://doi.org/10.1016/j.solener.2021.08.081

Yazdani, H., & Yaghoubi, M. (2022). Dust deposition effect on photovoltaic modules performance and optimization of cleaning period: A combined experimental–numerical study. Sustainable Energy Technologies and Assessments, 51, 101946. https://doi.org/10.1016/j.seta.2021.101946

Shiravi, A. H., et al. (2021). Photovoltaic cleaning frequency optimization under different degradation rate patterns. Renewable Energy. https://doi.org/10.1016/j.renene.2020.11.044

Faye, M., et al. (2022). A framework of optimum cleaning schedule and its financial impact in a large-scale PV solar plant: A case study in Senegal. EPJ Photovoltaics, 13, 29. https://doi.org/10.1051/epjpv/2022019

Shiravi, A. H., et al. (2021). Global analysis of optimal cleaning cycle and profit of soiling affected solar panels. Applied Energy, 285, 116436. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2021.116436

Shahzad, N., Hussain, N., Umar, S., Azam, M. F., Yousaf, T., & Waqas, A. (2025). Impacts of soiling on solar panel performance and state-of-the-art effective cleaning methods: A recent review. Journal of Cleaner Production, 497, 145119. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2025.145119

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-09-16

##submission.howToCite##

Abdullayev Abdulvositxon Abdumutalxon o‘g‘li, & Abdug‘aniyev Azizbek Abdullajon o‘g‘li. (2026). Suv resurslari cheklangan sharoitda fotoelektrik panellarni tozalash jadvallarining prognoz noaniqliklariga chidamliligini baholash. "Mashinasozlik" Ilmiy-Texnika Jurnali, 1(3), 104-112. https://journal.astiedu.uz/index.php/mashinasozlik/article/view/192

O'xshash maqolalar

##common.pagination##

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.