Kam legirlangan poʻlat qotishmalari tarkibidagi Metall boʻlmagan qoʻshimchalarning tahlili

Mualliflar

  • Nozimjon Xolmirzayev Toshkent davlat texnika universiteti ##default.groups.name.author##
  • Nodir Turaxodjayev Toshkent davlat texnika universiteti ##default.groups.name.author##
  • Shaxzodjon Turdiyev Toshkent Davlat Transport Universiteti ##default.groups.name.author##
  • Chorshanbiyeva Lobar Toshkent davlat texnika universiteti ##default.groups.name.author##
  • Rustam Parpiyev Toshkent davlat texnika universiteti ##default.groups.name.author##
  • Farxad Maksumov Toshkent davlat texnika universiteti ##default.groups.name.author##
  • Dilshod Sartibayev Toshkent davlat texnika universiteti ##default.groups.name.author##
  • Jaloliddin Egamshukurov Toshkent davlat texnika universiteti ##default.groups.name.author##
  • Nargiza Sadikova Toshkent davlat texnika universiteti ##default.groups.name.author##

##semicolon##

Kam legirlangan po‘lat, metall bo‘lmagan qo‘shimchalar, metallografiya, mikrorentgen-spektral tahlil, kalsiy alyuminatlar, magniyli shpinel, oksid-sulfid fazalar, oksidsizlantirish, morfologiya, fazaviy tarkib

Abstrak

АNNOTАTSIYА

Ushbu maqolada kam legirlangan po‘lat qotishmalari tarkibidagi metall bo‘lmagan qo‘shimchalarning morfologik, kimyoviy va fazaviy tarkibi tadqiq etilgan. Tadqiqotda an’anaviy va taklif etilgan texnologiyalar asosida olingan po‘lat namunalarining qiyosiy tahlili amalga oshirilgan. Metall bo‘lmagan qo‘shimchalarning miqdori, o‘lchami, shakli va morfologik xususiyatlari metallografik usul yordamida baholangan, ularning elementar tarkibi esa mikrorentgen-spektral tahlil asosida aniqlangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, po‘lat tarkibidagi qo‘shimchalar asosan Ca–Al–Mg–O–S tizimiga mansub murakkab oksid-sulfid fazalardan tashkil topishi aniqlandi. Qo‘shimchalarning asosiy qismini kalsiy alyuminatlari tashkil etib, ularda MgO·Al₂O₃ tipidagi magniyli shpinel, CaS va MnS kabi fazalar ham mavjudligi qayd etildi. Qo‘shimchalarning morfologiyasi va fazaviy tarkibi o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlanib, ularning issiq deformatsiyalanish jarayonidagi xatti-harakatiga ta’siri baholandi. Olingan natijalar asosida metall bo‘lmagan qo‘shimchalarning fazaviy tarkibini boshqarish uchun 3CaO·Al₂O₃ tipidagi kalsiy alyuminatlarini shakllantirishga yo‘naltirilgan texnologik yondashuv taklif etildi.

##submission.citations##

EEIMVR-UFF, V. R. (2019). The effects of non-metallic inclusions on properties relevant to the performance of steel in structural and mechanical applications. J Mater Res Technol, 8(2), 2408.

Liu, H., Zhang, S., Zhang, J., Ren, Q., Zhang, L., & Ge, Y. (2023). Properties of typical non-metallic inclusions in steel: First-principles calculations. Materials Today Communications, 34, 105118.

Zhang, L., & Ren, Y. (2025). Handbook of non-metallic inclusions in steels. Springer Nature.

Kholmirzaev, N., Turakhodjaev, N., Khasanov, J., Bektemirov, A., Saidmakhamadov, N., Nurdinov, Z., … Khasanov, K. (2026). Thermodynamic mechanism of non-metallic inclusions modification in recycled low-alloyed cast steel using CaCO₃–CaSiO₃ composite mineral fluxes. Acta Metallurgica Slovaca, 32(3), 241–250.

Kholmirzaev, N., Turakhodjaev, N., Khasanov, J., Yang, C., Yusupov, B., Saidkhodjaeva, S., ... & Nurmurodov, B. (2026). Formation and characterization of non-metallic inclusions in steel produced by melting secondary ferrous scrap in an electric arc furnace: A case study of AISI 1066 steel. Acta Metallurgica Slovaca, 32(2), 116-123.

Turakhodjaev, N., Kholmirzaev, N., Nargiza, S., Kamola, T., & Abdullayev, B. (2022). Technology for cleaning non-metallic inclusions and gaseous pores in the process of liquefaction of steels in an electric arc furnace. European Multidisciplinary Journal of Modern Science, 4, 77-82.

Saidmakhamadov, N., Kholmirzaev, N., Bekchanova, V., Odilov, F., Karimov, B., Tadjiev, N., ... & Mukhammadaliev, B. (2026, March). Analysis of technologies for improving steel purity by controlling slag content. In AIP Conference Proceedings (Vol. 3390, No. 1, p. 020014). AIP Publishing LLC.

Peela, A., Mikitisin, A., Steinweg, F., Janitzky, T., Schwedt, A., Broeckmann, C., & Mayer, J. (2025). Influence of subsurface non-metallic inclusions on rolling contact fatigue behavior in bearing steels - Experimental and numerical investigations. Wear, 566–567. https://doi.org/10.1016/j.wear.2025.205767

Wang, J., Guo, B., Lyu, B., & Zhang, L. (2024). Thermodynamic modelling on the reaction between steel and slag. Journal of Materials Research and Technology, 32. https://doi.org/10.1016/j.jmrt.2024.08.005

Calderon Hurtado, F. A., Govro, J., Emdadi, A., & O’Malley, R. J. (2024). The Melting Behavior of Hydrogen Direct Reduced Iron in Molten Steel and Slag: An Integrated Computational and Experimental Study. Metals, 14(7). https://doi.org/10.3390/met14070821

Luiz, A., & Costa e Silva, V. (2018). Non-metallic inclusions in steels—Origin and control. J. Mater. Res. Technol, 7(3), 283-299.

Ren, Y., Wang, W., Yang, W., & Zhang, L. (2023). Modification of non-metallic inclusions in steel by calcium treatment: a review. ISIJ International, 63(12), 1927-1940.

Babu, S. R., & Michelic, S. K. (2024). Overview of application of automated SEM/EDS measurements for inclusion characterization in steelmaking. MetalMat, 1(2), e18

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-10-13

##submission.howToCite##

Nozimjon Xolmirzayev, Nodir Turaxodjayev, Shaxzodjon Turdiyev, Chorshanbiyeva Lobar, Rustam Parpiyev, Farxad Maksumov, Dilshod Sartibayev, Jaloliddin Egamshukurov, & Nargiza Sadikova. (2026). Kam legirlangan poʻlat qotishmalari tarkibidagi Metall boʻlmagan qoʻshimchalarning tahlili. "Mashinasozlik" Ilmiy-Texnika Jurnali, 1(4), 49-58. https://journal.astiedu.uz/index.php/mashinasozlik/article/view/220

O'xshash maqolalar

##common.pagination##

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.